Saturday, February 14, 2009

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ





Ηλεκτρονική διακυβέρνηση
(e-Government)
και
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ
(Είναι επιτακτική ανάγκη των καιρών, αλλά μπορεί να πραγματοποιηθεί;)
του Γ।Π।Νικολινάκου *

Γιατί Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση (H/Δ)
Η παγκοσμιοποίηση και η ταχύτητα ανάπτυξης των τεχνολογιών των τηλεπικοινωνιών και της πληροφορικής επέβαλαν, εκτός από τις διαφοροποιήσεις στον τρόπο λειτουργίας τωνεπιχειρήσεων – οργανισμών και την απαίτηση να επαναπροσδιορισθεί η φύση των κυβερνήσεων και η σχέση τους με τους πολίτες.
Ο επαναπροσδιορισμός αυτός δεν μπορεί παρά να αφορά όλους τους δημόσιους τομείς και όλες τις δημόσιες δραστηριότητες και να απαιτεί την εγκαθίδρυση ενός νέου τρόπου διακυβέρνησης, που να αποδέχεται και κυρίως να αναγνωρίζει, ότι οι τεχνολογίες των τηλεπικοινωνιών και της πληροφορικής είναι το πλέον κατάλληλο μέσο για την παροχή στους πολίτες- με το πλέον γι΄ αυτούς ωφέλιμο τρόπον- πολιτοκεντρικών δημοσίων υπηρεσιών।



Τι είναι η Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση (Electronic Government = e-Government) .
Είναι η ανάπτυξη και λειτουργία ενός συστήματος που να παρέχει την υποδομή και κυρίως τη δυνατότητα στην κυβέρνηση (Υπουργεία, Αυτοδιοίκηση κ.λ.π.) να αλληλεπιδρά ηλεκτρονικά με τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και άλλες κυβερνητικές – δημόσιες οντότητες.
Αυτή η αμοιβαία επίδραση ή αλληλεπίδραση μπορεί να έχει η μορφή λήψης πληροφοριών, καταχώρησης πληροφοριών ή εκτέλεσης πληρωμών.
Το σύστημα αυτού του νέου τρόπου διακυβέρνησης δίνει τη δυνατότητα:
α) Στους πολίτες να πληρώνουν φόρους, ανανεώνουν διπλώματα και άδειες
αυτοκινήτων, αποκτούν άδειες κυνηγιού, άδειες οικοδομών, πληρώνουν λογαριασμούς κ.λπ με τη χρήση του Διαδικτύου (Internet)
β) Στις επιχειρήσεις να συμπληρώνουν έντυπα φόρων και πληρωμών, να αποκτούν
φορολογικούς αριθμούς μητρώου, να αποδίδουν κρατήσεις, Φ।Π.Α κ.λ.π. με ηλεκτρονικό τρόπο και ηλεκτρονικά μέσα.


γ) Στην κυβέρνηση να ενεργεί προμήθειες και να αποκτά υπηρεσίες με ηλεκτρονικό
τρόπο , χρησιμοποιώντας ηλεκτρονικούς καταλόγους που έχουν γίνει αποδεκτοί εκ των προτέρων, και να μπορεί να εκτελεί πληρωμές με τον ίδιο τρόπο.
δ) Παροχής στους πολίτες , που δεν διαθέτουν ηλεκτρονικά μέσα, τη δυνατότητα να
επιλύουν τις υποθέσεις τους, επισκεπτόμενοι ένα και μόνο κέντρο εξυπηρέτησης, οπότε καθένας από αυτούς διευκολύνεται, δηλαδή 7 ημέρες την εβδομάδα, 24 ώρες την ημέρα και όχι όταν το κράτος διευκολύνεται, δηλαδή 5 ημέρες την εβδομάδα και από τις 8 το πρωί μέχρι τη μία το μεσημέρι.
ε)Στους πολίτες να έχουν πρόσβαση στις ηλεκτρονικά ενεργές (ON LINE)
πολιτοκεντρικές κρατικές υπηρεσίες , κατά τρόπο που να τους επιτρέπει να εκτελούν τις δοσοληψίες τους με το κράτος από μια και μόνο ηλεκτρονική είσοδο (PORTAL) σύμφωνα με την ιδέα ενός και μόνον Κέντρου Εξυπηρέτησης Πολιτών.
Συμπερασματικά :
Η Η/Δ είναι το σύστημα που σχεδιάζεται, εξυπηρετεί και λειτουργεί από τους πολίτες και για τους πολίτες. Έχει στόχο την παροχή της δυνατότητας στους πολίτες να έχουν πρόσβαση όποτε και όπου θέλουν «στις ενεργές ηλεκτρονικά (On line) υπηρεσίες , αντί να είναι ο πολίτης στην ουρά – γραμμή (in line)» (όχι ουρές και κυρίως όχι ημερήσιες, εβδομαδιαίες και πολλές φορές μηνιαίες περιπλανήσεις στο λαβύρινθο των δημοσίων υπηρεσιών).

Οι Προϋποθέσεις Δημιουργίας Συστήματος Η/Δ
Η ανάπτυξη και λειτουργία του πολιτοκεντρικού, ολοκληρωμένου και δυναμικού συστήματος της Η/Δ προϋποθέτει, όπως και η ανέγερση ενός σύγχρονου πολυδαίδαλου, ογκώδους και μοντέρνου οικοδομήματος , την ύπαρξη ,μεταξύ των άλλων και αρχιτεκτόνων που να μπορούν να οραματισθούν το σύγχρονο οικοδόμημα, μηχανικών, εργολάβων και εργατών για να το αναγείρουν και κατοίκων που να είναι σε θέση και να θέλουν να εκμεταλλευθούν τις ευκολίες του νέου και μοντέρνου οικοδομήματος.

Οι Αρχιτέκτονες και οι Πολιτικοί
Όπως η ανέγερση ενός συγχρόνου και πολυδαίδαλου οικοδομήματος προϋποθέτει την ύπαρξη πρώτα απ΄ όλα αρχιτεκτόνων , που να είναι σε θέση να οραματισθούν το υπό ανέγερση σύγχρονο οικοδόμημα , έτσι και η ανάπτυξη του συστήματος της Η/Δ προϋποθέτει τη διαθεσιμότητα πολιτικών προσώπων , που να είναι σε θέση να οραματισθούν το σύστημα αυτό κατά τρόπο ανάλογο προ τον ορισμό που προαναφέρθηκε .
Οι αρχιτέκτονες που μπορούν να οραματισθούν ένα σύγχρονο ,πολυδαίδαλο από την άποψη της κατασκευής οικοδόμημα , προφανώς είναι αυτοί που εκτός των άλλων ικανοτήτων τους , κατέχουν τουλάχιστον σε ικανοποιητικό βαθμό και τη σύγχρονη τεχνολογία και τις τελευταίες εξελίξεις της τέχνης τους.

Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση και Πολιτικοί
Οι πολιτικοί που μπορούν να οραματισθούν και να εμπνεύσουν τη δημιουργία ενός πολιτοκεντρικού ηλεκτρονικού συστήματος διακυβέρνησης, είναι εκείνοι που έχουν συνειδητοποιήσει ότι η Η/Δ είναι ένα χρήσιμο εργαλείο που τους επιτρέπει την άμεση επικοινωνία με τους ψηφοφόρους τους και τη χρήση του Διαδικτύου για την επίτευξη στόχων, όπως: της αναμόρφωσης του Κοινοβουλίου, της ανανέωσης του κρατικού και κοινωνικού αποκεντρωτισμού, της ενδυνάμωσης της δημοκρατίας και της διεκπεραίωσης του έργου τους κατά τρόπο βέλτιστο .
Οι πολιτικοί όμως σήμερα κατέχουν ή τουλάχιστον είναι σε θέση να εκτιμήσουν τη δυνατότητα της σύγχρονης τεχνολογίας, που στην προκειμένου περίπτωση είναι η χρήση των τηλεπικοινωνιών, των υπολογιστών και του internet; Δυστυχώς, οι στατιστικές δείχνουν ότι η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτικών προσώπων στερούνται και της στοιχειώδους επαφής με αυτές τις τεχνολογίες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτού του γεγονότος είναι η χρήση του διαδικτύου (Internet) από τα μέλη του Ελληνικού Κοινοβουλίου . Η ανάγνωση των βιογραφικών των Ελλήνων Βουλευτών ,όπως αυτά έχουν καταχωρηθεί στο δικτυακό τόπο της βουλής των Ελλήνων (www .parliament .gr ), οδηγεί στο συμπέρασμα ότι από τους 300 βουλευτές μόνο το 60% αυτών διαθέτουν το στοιχειώδες ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (e-mail) και μόνο το 17% έχει ηλεκτρονική σελίδα.
Και γεννιέται το ερώτημα: Οι πολιτικοί αυτοί που δεν έχουν αναγνώσει πληροφορίες από οθόνη υπολογιστή και δεν έχουν χρησιμοποιήσει «ποντίκι» υπολογιστή , μπορούν να δρουν ως σύμμαχοι και υπερασπιστές - γιατί αυτό πρέπει να κάνουν λόγω της θέσεώς τους ως ενδιαμέσων μεταξύ των πολιτών και του κυβερνητικού μηχανισμού - της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης , της ηλεκτρονικής εξυπηρέτησης των πολιτών ;
Για να μπορέσει η Η/Δ να παρέχει στους πολίτες όλες τις υπηρεσίες και ευκολίες που προαναφέρθηκαν, απαιτείται ισχυρή πολιτική βούληση με παράλληλη βασική γνώση του αντικειμένου.
Η Η/Δ ενέχει ένα μεγάλο βαθμό ανακαίνισης του κυβερνητικού οικοδομήματος, ανασχεδίασης των λειτουργικών διαδικασιών και κυρίως της προσθήκης ενός καινούριου επιπέδου, αυτού της ηλεκτρονικής εξυπηρέτησης του πολίτη και γι΄ αυτό χρειάζεται όραμα και φαντασία που προϋποθέτουν στοιχειώδη τουλάχιστον γνώση των δυνατοτήτων των νέων τεχνολογιών. Αν αυτή η στοιχειώδης γνώσης δεν υπάρχει ,τότε η πρώτη και βασική προϋπόθεση ανάπτυξης της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης είναι δύσκολο να δημιουργηθεί .

Οι Πολίτες (οι χρήστες της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης).
Ανάλογο προς αυτό των πολιτικών - σε ό,τι αφορά τη χρήση των νέων τεχνολογιών και ειδικότερα τη χρήση Η/Υ και του Διαδικτύου ,είναι το επίπεδο των πολιτών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ICAP:
α) Στο σύνολο των πληθυσμών ηλικίας μεγαλύτερης των 15 ετών η χρήση των υπολογιστών φθάνει το 23,6% και του Διαδικτύου (internet) 14,8%
β)Οι γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες είναι αρκετά λιγότερες τόσο στη χρήση υπολογιστή όσο και Διαδικτύου।
γ)Στις αγροτικές περιοχές η συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού δεν κάνει ακόμη
χρήση υπολογιστή και του Διαδικτύου.

Η Διαπιστώση
Η διαπίστωση ότι το μέγιστο μέρος των πολιτικών προσώπων – οραματιστών έχουν άγνοια των νέων τεχνολογιών (τηλεπικοινωνιών και διαδικτύου) και ότι το μέγιστο μέρος των πολιτών δεν έχουν την ικανότητα και τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν το διαδίκτυο οδηγεί αβίαστα στο συμπέρασμα ,πως η Η/Δ , που να έχει ως κέντρο την εξυπηρέτηση των πολιτών (πολιτοκεντρική) δεν μπορεί ούτε να αναπτυχθεί αποτελεσματικά ούτε να χρησιμοποιηθεί ουσιαστικά.

Τι πρέπει να γίνει
Αν και η παραπάνω διαπίστωση είναι γεγονός ,σε καμια περίπτωση δεν θα πρέπει να εγκαταλειφθεί η προσπάθεια του κράτους για μια σύγχρονη ,αποτελεσματική και βέλτιστη πολιτοκεντρική Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση ,ηλεκτρονική εξυπηρέτηση των πολιτών
Υπάρχει απόλυτη ανάγκη να αναμειχθούν όλοι οι πολιτικοί στην Η/Δ. Αλλά πώς; Πρέπει με πρωτοβουλίες των κομμάτων και της Βουλής να πεισθούν όλοι – να τους αποδειχθεί – ότι η Η/Δ και η γνώση των νέων τεχνολογιών σχετίζεται άμεσα με τις πιθανότητες επανεκλογής τους στις επόμενες εκλογές και να τους δειχθεί ότι η Η/Δ είναι επωφελής για τους πολίτες από τους οποίους εκλέχτηκαν και τους οποίους είναι υποχρεωμένοι (έχουν δεσμευτεί) να υπηρετούν.
Μόνο οι πολιτικοί που είναι σε θέση να κατανοήσουν την πολιτοκεντρική Η/Δ και τις δυνατότητες των νέων τεχνολογιών θα είναι σε θέση:
α) Να μετακινούν κάθε εμπόδιο και περιορισμό που παρεμβάλλεται στην πρόοδο – οι
δημόσιοι υπάλληλοι μόνοι τους δεν μπορούν να το πράξουν.
β) Να παρέχουν στην απαιτούμενη ισχυρή πολιτική βούληση και τις απαιτούμενες
ηγετικές ικανότητες που χρειάζονται για την χάραξη και ενσωμάτωση πολιτικών με στόχο την ανάπτυξη απλής αλλά άμεσης διαδικτυατής σύνδεσης (On line ) πολιτοκεντρικής Η/Δ.
γ) Να εμπνεύσουν, αλλά και να επιβάλλουν την ανασχεδίαση, ανακαίνιση , αλλά και
όταν χρειάζεται την αντικατάσταση παλαιών συστημάτων, παλαιών διαδικασιών, παλαιών πρακτικών και απαρχαιωμένων νοοτροπιών, γιατί τότε, και μόνο τότε η Η/Δ θα είναι πολιτοκεντρική, θα λειτουργεί για την εξυπηρέτηση των πολιτών , που είναι και το ζητούμενο.

Πολίτες και Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
Τα προαναφερθέντα χαμηλά ποσοστά χρήσης των υπολογιστών και του διαδικτύου από τους πολίτες πρέπει άμεσα να βελτιωθούν δραστικά . Οι αρμόδιοι είναι ανάγκη να πάρουν θέση, χωρίς καθυστέρηση .Η πολιτεία πρέπει να πάρει τάχιστα τα μέτρα της. Μια πολιτεία που ,αν και τα τελευταία χρόνια δείχνει ότι ενδιαφέρεται και προσπαθεί , δεν καταφέρνει και πολλά πράγματα , όπως δείχνουν τα στατιστικά μεγέθη.
Η πολιτεία πρέπει να μεριμνήσει για :
α) Τον πολλαπλασιασμό των σημείων πρόσβασης στο διαδίκτυο, με παράλληλη διαφήμισή του.
β) Τον εφοδιασμό Δήμων, Κοινοτήτων, Κέντρων Νεότητας Κέντρων Ηλικιωμένων κ।λ।π। με υπολογιστές και δυνατότητες χρήσεως του διαδικτύου।


γ) Την μείωση του κόστους πρόσβασης στο διαδίκτυο (συνδρομές, ΟΤΕ κ।λ।π।) από
τους χρήστες του διαδικτύου.
δ) Την επιδότηση των ελληνικών πυλών (Portals) για να καταστεί δυνατή η παράκαμψη του εμποδίου της Αγγλικής γλώσσας.


ε) Να γίνει πλήρης εκμετάλλευση του επιχειρησιακού προγράμματος της ΚτΠ σε ότι αφορά τη διάδοση της πληροφορικής και τη χρήση του διαδικτύου.
ζ)Να αυξηθεί η αναλογία θέσεων εργασίας σε υπολογιστές και μαθητών। (Σήμερα 1 θέση εργασίας αντιστοιχεί σε 13 μαθητές γυμνασίου και λυκείου και σε 47 μαθητές της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης.)

Τελικό Συμπέρασμα
Όπως προαναφέρθηκε ,η παγκοσμιοποίηση και η ραγδαία εξέλιξη των νέων τεχνολογιών επαναπροσδιορίζει τη φύση των κυβερνήσεων ,αλλά κυρίως τη σχέση των πολιτικών προσώπων και της Διοίκησης με τους πολίτες.
Οι κυβερνήσεις ,και κατά συνέπεια πολιτικοί οι οποίοι πιστεύουν σ΄ αυτές τις δυνατότητες και τις ανάγκες είναι υποχρεωμένοι να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν ένα σύστημα Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης που να είναι απόλυτα πολιτοκεντρικό.
Η ανάπτυξη ενός τέτοιου συστήματος προϋποθέτει : ότι οι πολιτικοί έχουν κατ΄ ελάχιστον στοιχειώδη γνώση και είναι ένθερμοι υποστηρικτές των νέων τεχνολογιών , οι οποίες συναρτώνται άμεσα με τη δημιουργία του, και ότι οι πολίτες , σε μεγάλο ποσοστό, έχουν τη δυνατότητα και την ικανότητα να χρησιμοποιούν το διαδίκτυο. Αν αυτές οι προϋποθέσεις δεν υπάρχουν , τότε η Κυβέρνηση θα πρέπει το ταχύτερο να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την δημιουργία τους.

* Ο Γ।Π.Νικολινάκος είναι Επιστήμονας Πληροφορικής (ΜSc-MBCS)
Αυτή η εργασία δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα "Βιγκλάτορας"

No comments: